Kafka in de rechtsstaat

Woord vooraf 11

I Inleiding 19

II De Raad van State en de responsieve rechtsstaat 23
Het gaat uiteindelijk om de burger. Of in de eerste plaats?

III De wetten: Wet kinderopvang en de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen 32
Het verschil tussen ‘kunnen’ en ‘moeten’: tussen een bevoegdheid en een verplichting

IV Het recht: de uitspraken van 23 oktober 2019 van de
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 46
Over ongekend en ongehoord onrecht en een rechterlijke aardverschuiving op het gebied van begrijpend lezen

V ‘Geen powerplay maar fair play’: over het caf en het rapport van de Nationale Ombudsman 61
De grenzen van de wet en ‘daarbij zoeken we de grenzen op van wat mogelijk is’

VI De uitspraken van 8 maart 2017 en 24 april 2019 van de
Raad van State en de inschakeling van de landsadvocaat in de procedures 73
Hoe de notitie-Palmen van het ene stapeltje naar het andere verkast en het pleitbare standpunt van de groepsaanpak door de Afdeling aan repen wordt gesneden

VII De rol van de landsadvocaat 1 89
Nog meer pleitbare adviezen

VIII De rol van de landsadvocaat 2: bij de civiele rechter
en de bestuursrechter 97
Dossiervorming. Bij twijfel over ‘op de zaak betrekking hebbende stukken’: geen risico
Bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 102
[...] dat het niet aannemelijk is dat op een buitenlandse achternaam of achtergrond is geselecteerd […]

IX De instelling en samenstelling van de Adviescommissie
uitvoering toeslagen (‘commissie-Donner’) 108
Een Kafka-commissie of een politieke commissie?

X Het advies van de commissie-Donner 117
Is het zo ingewikkeld of wordt het zo ingewikkeld gemaakt?

XI Het voorstel tot compensatie van de commissieDonner 125
Over Hollandse ruimhartigheid, precedentwerking en een kladje van de kosten

XII Politieke letselschade 129
Slachtoffers in Den Haag

XIII Een gesprek met de premier en de minister van
Financiën 134
‘Je hebt mij geraakt. Ik laat jullie niet los.’ Hoe het kabinet calculeerde, de ouders aan het lijntje hield en tot de eigen val besloot
Bij de vaste Kamercommissie voor Financiën 140

XIV De getuigenverhoren 142
Onderzoek naar en advies over de waarheid

XV De ambtenaren 145
Ongeregistreerde buikpijn

XVI Het verhoor van de secretaris-generaal en de
directeur-generaal van het ministerie van Financiën, 20 november 2020 148
Generaals zonder veldinzicht

XVII Verhoren met de verantwoordelijke bewindslieden 156
Als je niet kunt kijken, dan zie je niets. De gevolgen van politieke arbeidsongeschiktheid

XVIII De staat van de Nederlandse rechtsstaat 162
Het kan nu eenmaal niet anders. De gevolgen van depolitiseren en uitholling van het publieke domein

XIX Rutte en de rechtsstaat. Het verhoor van premier
Rutte op 26 november 2020 168
De bal en het ravijn en de kwalificatie van een onrechtmatige aanpak

XX Debatten en soebatten 178
Over schuld en onschuld en het kwijtschelden en overnemen van schulden, en de gevolgen

XXI Slot 185
Schaamte zonder gêne

Woord van dank 189
Veelgebruikte afkortingen in de toeslagenaffaire 191
Bibliografie 193